Professionalisering
Van 'leuke middag' naar blijvende impact: Waarom een losse workshop OOL niet genoeg is
Als trainer zie ik het enthousiasme voor Onderzoekend en Ontwerpend Leren (OOL) op veel scholen groeien. Dat is fantastisch. Regelmatig krijg ik dan ook de vraag: "Kun je bij ons een middag een inspiratiesessie of workshop komen geven om een start te maken?"
Mijn eerlijke antwoord – gebaseerd op decennia aan onderwijsonderzoek – is dan: Ja, dat kan en ongetwijfeld haal je er praktische dingen uit, maar is het blijvend?
Het 'one-shot' probleem
Het is wetenschappelijk ruimschoots bewezen dat eenmalige nascholing (de zogenaamde 'one-shot workshops') zelden leidt tot een duurzame verandering van de lespraktijk. Onderzoekers op het gebied van effectieve professionele ontwikkeling, zoals Linda Darling-Hammond en het duo Joyce & Showers, tonen aan dat het verwerven van nieuwe kennis en vaardigheden – wat OOL zeker vraagt – een proces van lange adem is.
Een inspirerende middag zorgt wel voor kennisoverdracht (je weet wat het is) en enthousiasme (je wilt er iets mee), maar het schiet tekort op het gebied van transfer. Zonder tijd om te oefenen, zonder feedback in de eigen context en zonder opvolgende coaching, verdampt de opgedane inspiratie razendsnel zodra de waan van de dag weer regeert. Het daadwerkelijke gebruik van het geleerde in de klas ligt na een losse sessie vaak ontmoedigend laag (soms onder de 10%).
Wanneer is een workshop wél zinvol?
Betekent dit dat een eenmalige sessie zinloos is? Zeker niet. Een workshop is een uitstekend instrument voor oriëntatie.
Het is de perfecte manier om als team te proeven aan wat Onderzoekend en Ontwerpend Leren inhoudt, om neuzen dezelfde kant op te krijgen en om de cruciale vraag te beantwoorden: "Past dit bij onze visie en willen we hier als school serieus tijd en middelen voor vrijmaken om dit écht te leren?"
Conclusie
Zie een workshop dus als een waardevolle kennismaking, een 'go/no-go' moment. Maar als het doel is dat leerlingen daadwerkelijk onderzoekend en ontwerpend gaan leren, dan is er meer nodig dan een leuke middag. Dan hebben we het over een meerjarig traject van proberen, falen, reflecteren en samen leren, en daar kan L-oep bij helpen!
Voorbeelden van hoe begeleiding vanuit L-oep eruit ziet:
Workshop of studiedag onderzoekend leren
In een interactieve workshop/studiedag leer je samen met je collega's de basisbeginselen van wat een goede onderzoeksvraag is en hoe de cyclus van onderzoekend leren eruit ziet. Het aanbod is altijd op maat! Hopelijk zijn jullie hierna ook enthousiast en kunnen we langer met elkaar door om echt blijvend iets neer te zetten op jouw school
Themavoorbereiding
In kleine groepen bereiden we een thema voor en bedenken waar we leerlingen extra nieuwsgierig maken en met welke onderzoeken ze aan de slag kunnen gaan. Doordat de leerkrachten al voorkennis hebben door een van de workshops zien ze zelf al steeds meer mogelijkheden
Doorgaande lijn
Op schoolbreed niveau bepalen we wat een goede doorgaande lijn is wat betreft onderzoeksvaardigheden, zodat duidelijk is wat jullie van de leerlingen kunnen verwachten en wat ze aan het einde van het jaar hebben geleerd.
Masterclass
Voorbeeld 4: L-oep komt een les geven (moddeling) in een klas waarbij voorgedaan wordt hoe je samen met leerlingen goede onderzoeksvragen formuleert en het begin maakt van een onderzoeksplan. De leerkracht van de groep observeert. Ook is het mogelijk om co-teaching in te zetten, waarbij er samen lesgegeven wordt.